Selecteer een pagina

Artificial Intelligence en optimalisatie van de advocatuur

Artificiële Intelligentie (AI) speelt een steeds grotere rol in ons leven. Bedrijven passen steeds vaker AI toe om bedrijfsprocessen te optimaliseren en efficiënter te maken. Ook in de advocatuur liggen grote kansen op het gebied van AI. Deze whitepaper biedt een beknopte uiteenzetting van die kansen en behandelt ook de risico’s die daarmee gepaard gaan.

Wat is AI?
Artificiële intelligentie is geen vastomlijnd begrip. Het is een verzamelterm voor technologie die een bepaalde vorm van cognitie bezit en daarmee het menselijk brein nabootst.

Over het algemeen wordt aangenomen dat AI een vorm van technologie is die computers in staat stelt om te leren, te redeneren, op een rationele wijze besluiten laat nemen en problemen kan helpen oplossen. Een specifieke vorm van AI is Machine Learning. Deze vorm van AI is in staat om zich zelfstandig verder te ontwikkelen en om beslissingen te nemen die niet door de mens zelf zijn voorgeprogrammeerd.

Voorbeelden van AI die men kan tegenkomen in het dagelijks leven zijn geautomatiseerde grenscontroles van luchthavens, robotchirurgen en slimme zoekmachines zoals Google.

Kansen voor de advocatuur
AI biedt vele kansen voor de advocatuur. Grote internationale kantoren maken al langer gebruik van AI voor hun dienstverlening, maar ook kleine en middelgrote kantoren kunnen zeker profiteren van AI. In de navolgende paragrafen worden twee voorbeelden behandeld van werkzaamheden die bijna elke advocaat tegenkomt en die vergemakkelijkt kunnen worden met de toepassing van AI.

Schriftelijk advies geven
Er bestaan al verschillende programma’s waarmee cliënten voorzien kunnen worden van juridisch advies. Zo bestaat er een robot die adviezen kan schrijven om parkeerboetes mee aan te vechten en is het ook mogelijk om AI een advies te laten schrijven waarmee bij vertragingen een compensatie aangevraagd kan worden bij de luchtvaartmaatschappij. Ook de rol van AI-chatbots lijkt steeds groter te worden. Zo’n chatbot herkent de vraag die een cliënt stelt via uw website en construeert
automatisch een juridisch antwoord hierop. Tegen een aantrekkelijk tarief kan de cliënt op deze manier op efficiënte wijze voorzien worden van juridisch advies. Deze technologie staat nog in de kinderschoenen, maar denkbaar is dat op termijn voor de advocatuur grote kansen liggen op dit gebied. Zo kunnen advocatenkantoren bijvoorbeeld een chatbot-abonnement aanbieden aan cliënten die juridische vragen hebben, maar hiervoor normaliter vanwege de hoge kosten die hieraan verbonden zijn geen advocaat zouden inschakelen.

Analyse van documenten en contracten
Met AI is het mogelijk om in een handomdraai contracten te analyseren. Belangrijke informatie, zoals het vaststellen welk recht van toepassing is of het vinden van onredelijke voorwaarden in commerciële contracten zijn voorbeelden van werkzaamheden die overgenomen kunnen worden door AI. Het indexeren van risico’s en kansen wordt hierdoor gemakkelijker. Als advocaat kunt u deze gegevens direct toepassen en in het voordeel van uw cliënt laten werken. Uit onderzoek is gebleken dat in de strijd tussen man en machine, AI qua accuratesse en snelheid beter scoort. Een Amerikaans bedrijf heeft 20 gespecialiseerde advocaten geheimhoudingsverklaringen laten beoordelen. De advocaten deden over 5 contracten gemiddeld 94 minuten en behaalden op het gebied van accuratesse een score van 85%. Dezelfde taak werd vervolgens ook uitgevoerd door speciaal ontwikkelde software, met een verbluffend resultaat. Binnen 24 seconden had het programma de contracten beoordeeld met een accuratesse van 94%.

Ook ten aanzien van due diligence onderzoeken kan de advocatuur profiteren van AI. Grote hoeveelheden informatie kunnen binnen een oogwenk worden geanalyseerd en gestructureerd. Ook het ontdekken van patronen in grote databases en het samenvoegen van verschillende bronnen wordt gemakkelijk gemaakt met AI. Er zijn al verschillende programma’s beschikbaar die toegepast kunnen worden bij due diligence onderzoeken. Toepassing hiervan werkt niet alleen tijdbesparend, maar ook kostenbesparend op de lange termijn. Win-win dus!

Risico’s van AI
Het gebruik van AI roept ook juridische vragen op. Hoe zit het bijvoorbeeld met de aansprakelijkheid voor het handelen van AI? Wat mag wel en wat mag niet met het oog op privacy?

Aansprakelijkheid
Zoals hiervoor al is besproken, kan door Machine Learning een zelfstandige beslissing worden gemaakt door AI. Als deze beslissing slecht uitpakt, wie is dan aansprakelijk voor de schade die daardoor geleden wordt?

Deze vraag valt niet eenvoudig te beantwoorden. Het valt immers moeilijk vast te stellen hoe AI tot een besluit komt. Moet de verantwoordelijkheid dan gezocht worden bij de programmeur of de bezitter van het programma?

Juridische duidelijkheid hierover ontbreekt. Wel wordt betoogd door juristen dat de leer van gevaarzetting op dit vraagstuk toegepast moet worden. Dit zou dan betekenen dat wanneer iemand wist of behoorde te weten dat de schade veroorzaakt zou worden en niet heeft ingegrepen, diegene aansprakelijk moet worden gesteld.

Privacy
Bij Machine Learning moet het programma om tot een besluit te komen, data analyseren. Deze data kan persoonsgegevens bevatten. Wanneer dit het geval is, is de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) van toepassing.

De AVG bevat expliciete regels voor geautomatiseerde besluitvorming. Zo moet op verzoek altijd worden voorzien in een ‘menselijke check’ wanneer AI een beslissing neemt ten aanzien van persoonsgegevens. Wanneer AI bijvoorbeeld wordt toegepast in een sollicitatietraject en automatisch een kandidaat uitsluit, kan die kandidaat verzoeken om een nieuwe ‘menselijke beoordeling’.

Daarnaast is in de AVG een verplichting tot transparantie opgenomen. Wanneer AI een zelfstandig besluit neemt op basis van persoonsgegevens, moet op verzoek inzicht worden gegeven in de onderliggende logica die aan het besluit ten grondslag ligt.

Conclusie
De ontwikkeling van AI gaat in een razend tempo en speelt een steeds grotere rol in onze samenleving. Ook binnen de advocatuur zal AI een steeds grotere rol gaan spelen. Met name op het gebied van schriftelijk juridisch advies en het analyseren van documenten en contracten liggen er kansen. Wel moet daarbij in ogenschouw worden genomen dat er op juridisch vlak vragen rijzen, bijvoorbeeld op het gebied van aansprakelijkheid en privacy. De komende jaren zal AI een prikkelend onderwerp zijn en blijven. Wij zijn in ieder geval erg benieuwd naar alle komende ontwikkelingen!

 

Nog meer blogs lezen? Klik hier om terug te gaan naar het blog overzicht